สุขสดับอักษรนับล้านในวิหารแห่งปัญญา
จงกล่าว หากมหาสมุทรเป็นน้ำหมึกเพื่อบันทึกพจนารถแห่งพระผู้อภิบาลของฉัน
ในไม่ช้าห้วงสมุทรจักแห้งเหือดก่อนที่พจนารถแห่งพระผู้อภิบาลของฉันจะหมดสิ้น
แลแม้นว่าเราจะนำน้ำหมึกจำนวนเยี่ยงนั้นมาอีกก็ตาม [ อัลกุรอาน 18 : 109 ]
Read the best books first, or you may not have a chance to read them at all.
[ Henry David Thoreau ]
Good books are the warehouses of ideas.
[ H. G. Wells ]
I have never known any distress that an hour’s reading did not relieve.
[ Charles de Montesquieu ]
Today a reader, tomorrow a leader.
[ Margaret Fuller ]
Read in order to live.
[ Henry Fielding ]
A man is known by the books he reads.
[ Ralph Waldo Emerson ]
With one day’s reading a man may have the key in his hands.
[ Ezra Pound ]
อย่างที่เขาบอก ไม่เดินทางหมื่นลี้ ไม่อ่านหนังสือหมื่นเล่ม จะเป็นนักปราชญ์ได้อย่างไร
คือในหัวสมองของกวีต้องมีห้องสมุด ถ้าเป็นกะลาก็ขังน้ำได้นิดเดียว
แต่ถ้าเราลึกเป็นมหาสมุทรก็ขังน้ำได้เยอะ เป็นหิ่งห้อยเรามีแสงนิดเดียว
ถ้าเป็นท้องฟ้า เราก็ขังแสงดาวไว้ได้ กวีมันต้องกว้างขวาง
[ อังคาร กัลยาณพงศ์ ]
~
ตะวันสาดแสงค่อยๆ จาง ผมเห็นแสงสีทองหลบหายตรงมุมตึก โชคดีที่นั่งตรงมุมห้องสมุดที่ผนังเป็นกระจกทั้งแผง ความเปลี่ยนแปลงของแสงเป็นสิ่งที่สัมผัสได้ ผมมองหน้าจอเจ้าฟีนิกซโน๊ตบุคของผมสลับกับการเหลียวมองดวงตะวันกำลังจะลาลับขอบฟ้าในอีกวัน หลังจากเหน็ดเหนื่อยจากการรับใช้ชาวโลกมาทั้งวัน ที่จริงดวงอาทิตย์ไม่เคยได้หลับพัก หลังจากละจากซีกโลกหนึ่ง ดวงอาทิตย์ไม่ได้ลาลับขอบฟ้าแต่อย่างใด โลกต่างหากที่หมุนข้างให้ซีกหนึ่งสว่างและอีกซีกหนึ่งมืด ขณะที่ผมกำลังพิมพ์ข้อความนี้อยู่ ใช่ผมนั่งในหอสมุดคลังทางปัญญาที่ใช้ภาษีของประชาชนในประเทศนี้สร้างขึ้นมา
พูดถึงหอสมุด ห้องสมุด ผมมีความหลังมากมายกับมัน สมัยเรียนประถมศึกษา แม้ผมจะเป็นเด็กซุกซน ดื้อ แต่ผมชอบใช้เวลาตอนพักลางวันในห้องสมุดเล็กๆ ของโรงเรียนประจำตำบล หนังสือที่ผมชอบจะเป็นพวกหนังสือการ์ตูน นิทานประกอบภาพเทพนิยาย และเอ็นไซโคลพิเดียฉบับภาษาไทย
จากห้องสมุดเล็กของโรงเรียนประถม ผมกลายเป็นคนที่ชอบห้องสมุด แม้จะไม่ใช่หนอนหนังสือ แต่ผมชอบห้องสมุด เพราะผมมีความรู้สึกว่า มันมีอะไรมากกว่าหนังสือ มากกว่ากระดาษ ตัวอักษรล้านๆ ตัวกำลังส่งเสียงเกรียวกราวในห้องสมุดทุกแห่งที่ผมไป
The first building of Nadwatul Ulama
ที่อินเดีย เมืองลัคเนาว์ เมืองหลวงแห่งรัฐอุตรประเทศ ที่ตั้งวิทยาลัยที่ประสิทธิ์ประสาทความรู้ทางศาสนศาสตร์ ภาษาและวรรณคดีอาหรับ เป็นอีกทีหนึ่งที่ผมชอบใช้เวลาจมไปกับเสียงนับล้าน ด้วยความไปห้องสมุดบ่อย ผมสนิทกับเจ้าหน้าที่ ตั้งแต่อาจารย์ที่เป็นบรรณารักษ์จนถึงพนักงานซ่อมหนังสือ ผมทึ่งในความสามารถในการซ่อมหนังสือของพวกเขาเป็นที่สุด หากขาดพวกเขาหนังสือจะมีอายุการใช้งานไม่ทันให้ผมได้เห็น สิ่งแรกเวลาผมเปิดหนังสือในหอสมุดในวิทยาลัย ผมจะดูปีที่พิมพ์ เช่นเปิดบางเล่ม โอ้โห้นีมันอายุมากว่าฉันอีก อันนี้มันร้อยกว่าปี
หนังสือหลายเล่มที่ได้พบเห็นมันเหมือนได้มานั่งเบื้องหน้าผู้อาวุโส ผู้ทรงภูมิที่มาจากกาลก่อน ด้วยว่าวิทยาลัยที่ผมศึกษาขณะนั้นมีอายุร้อยปีกว่าแล้ว จึงไม่แปลกที่หนังสือจะมีอายุมากว่าการก่อตั้งสถาบัน
Shibli Nomani’s Library, Main Library of Nadwatul Ulama
นอกจากหอสมุดกลางของวิทยาลัย ยังมีห้องสมุดย่อยประจำคณะ และห้องสมุดตามสถาบัน ตอนที่ผมเป็นนักศึกษาปริญญาตรี อินเตอร์เน็ต เริ่มมีใช้แล้ว แต่ยังไม่แพร่หลายเหมือนปัจจุบัน อีกทั้งราคาต่อชั่วโมงสูงกว่าราคาในปัจจุบัน ความเร็วในการดาวน์โหลดข้อมูลก็มีสมรรถภาพไม่มากนัก กอปรกับผมเอง ก็รู้จักคอมพิวเตอร์ครั้งแรกสมัยเรียนมัธยมตอนปลายเทอมสุดท้าย ขณะนั้นคอมพิวเตอร์ในเมืองไทยใช้ระบบปฎิบัติการดอส-ราชวิถี ตอนนั้นยังไม่มีอินเตอร์เน็ต พอมาศึกษาต่อที่อินเดียไม่ได้สานต่อความรู้เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ที่มีเท่าปลายขี้เล็บ แหล่งข้อมูลการค้นหาการเรียนรู้ของผมจึงเป็นหนังสือเสียเป็นส่วนใหญ่ ถ้าเกิดสนใจอยากรู้เกี่ยวกับอะไรจะไปซื้อหนังสือมาอ่าน อ่านเข้าใจบ้างไม่เข้าใจบ้าง
การเรียนรู้นอกห้องเรียนของผมจึงเป็นร้านหนังสือหลายร้านในตัวเมือง และห้องสมุดต่างๆ ในบรรดาห้องสมุดที่ทันสมัยที่มีอยู่ในเมืองลัคเนาว์ขณะนั้น มีห้องสมุด British Library ซึ่งเป็นห้องสมุดที่มีสาขาทั่วประเทศอินเดีย กระจายตามเมืองต่างๆ ห้องสมุดแห่งนี้ต้องสมัครสมาชิกเสียค่าบำรุงเป็นรายปี เฉพาะสมาชิกเท่านั้นถึงจะเข้ามาใช้บริการได้ ไม่เปิดบริการให้คนทั่วไป ห้องสมุดติดแอร์ มีน้ำเย็นสะอาดพร้อมดื่ม มีหนังสือพิมพ์ นิตยสาร วารสาร ใหม่ๆ ที่ส่งตรงมาจากประเทศอังกฤษ หนังสือพิมพ์รายวันจากประเทศอังกฤษใช้เวลาเดินทางมาถึงลัคเนาวราวสามวัน หมายความว่าผมสามารถอ่านเล่มล่าสุดคือสามวันหลังจากที่มันตีพิมพ์ไปแล้ว แต่ถือว่าอัพเด็ตที่สุดแล้วในขณะนั้น
โดยส่วนใหญ่แล้วผมชอบมานั่งอ่าน หนังสือพิมพ์ นิตยสาร วารสารมากว่าหนังสือเป็นเล่ม เพราะหนังสือเป็นเล่มสามารถหาซื้อได้ที่ร้านหนังสือประจำเมือง ผมรู้สึกโชคดีที่ได้มีโอกาสได้รับโอกาสเช่นนั้น แต่แน่ล่ะโอกาสต้องมาจากการแสวงโอกาส ไม่มีโอกาสหล่นทับเป็นอภินิหาร เช่นกันกับการแสวงหาความรู้ก็ต้องใฝ่รู้ถึงจะรู้ ไม่มีความรู้ที่ซึมมาโดยไม่ต้องแสวง
Scholars in an Islamic Library
Arabic botanical manuscript from the 15th century is part of the Robert Garrett Collection donated to Princeton University in 1942.
กิจกรรมอย่างว่างอีกประการหนึ่งของผมในยามว่างนอกจากเข้าไปหาหนังสือดีๆ จากร้านหนังสือแล้ว ผมกับเพื่อนชอบตระเวนตามแหล่งที่มีหนังสือมือสองเก่าๆ ขาย ซึ่งเพลินดี ราคาแสนถูก
หนังสือเก่าได้ที่ จับที เลือกพลิกดู มือนี่ดำเลย แต่หนังสือที่นี่เก่าจริงๆ ด้วยว่าสมัยอังกฤษปกครองได้มีการนำเข้าหนังสือมากมายเพื่อให้ประเทศนี้เป็นทั้งอาณานิคมทางดินแดนและวัฒนธรรม
ในโลกของการอ่านมีหลายสิ่งที่เป็นแรงดลใจให้ผู้หนึ่งสนใจใคร่อ่าน บางคนอาจมีหนังสือสักเล่มที่กระตุ้นต่อมอยากอ่านไปตลอดชีวิต บางคนอาจเป็นเพราะสิ่งแวดล้อม บรรยากาศเป็นแรงผลักดันให้อยากอ่าน การสร้างบรรยากาศจะช่วยได้มาก นักคิดบางคนใช้ชีวิตเกือบทั้งหมดกักขังตนเองภายในอาคารที่เต็มไปด้วยกลิ่นอับของหนังสือ เพียงแค่ได้เห็นสถานที่เหล่านั้นบางทีผมว่าคุณผู้อ่านอาจะชอบห้องสมุดเหล่านั้นก็ได้
BNF PARIS
BIBLIOTECA DE LA REAL ACADEMIA DE LA LENGUA MADRID
KUPFERSITCH-KABINETT DRESDEN
BRITISH LIBRARY LONDON
REAL GABINETE PORTUGUES DE LEITURA RIO DE JANEIRO
CONWAY LIBRARY LONDON
STRAHOVSKA KNIHOVNA PRAHA
RIJKMUSEUM AMSTERDAM
WITT LIBRARY LONDON
STIFTSBIBLIOTHEK ST. GALLEN
HANDELINGENKAMER TWEEDE KAMER DER STATEN-GENERAAL DEN HAAG
KUPFERSTICH-KABINETT DRESDEN
STIFTSBIBLIOTHEK KLOSTERNEUBURG
TRINITY COLLEGE LIBRARY DUBLIN
ภาพห้องสมุดงามตาข้างบนเอามาจากเว็บไซต์ thenonist.com ซึ่งมาจากหนังสือภาพ Libraries ถ่ายภาพโดย Candida Höfer ผมเห็นภาพเหล่านี้ รู้สึกมีกิเลสอยากเป็นเจ้าของหนังสือเล่มนี้ทันที แม้ไม่ได้เป็นเจ้าของห้องสมุดก็ตาม ได้เป็นเจ้าของหนังสือภาพห้องสมุดก็ยังดี ขณะที่ผมกำลังจะเขียนเรื่องห้องสมุดเพื่ออัพเดตบล็อก ได้บอกแก่พี่คนหนึ่งว่า ผมชอบภาพห้องสมุด พี่เค้าบอกมาว่า “ถ้าชอบห้องสมุดนะ อยากให้อ่าน The Most Beautiful Libraries in the World” หนังสือทั้งสองเล่มสามารถสั่งจากอะเมซอน ดอทคอม ได้ตามลิงค์นี้เลยครับ
~
In memory of reading world
เฮ้ยยยย
เขียนไม่จบก็เอามาแปะ มีแบบนี้ด้วยคนเรา
จะมาบอกว่าชอบน่ะ
ชอบห้องสมุด
แล้วห้องสมุดของเธอเนี่ยก็สวยสุดยอดเลย
อยากอ่าน ๆๆๆ
พี่เป็นแฟน “ฟันแท้” ของเธอจริงนะ
กร๊ากกกกก
Comment by พี่'ปราย — September 7, 2006 @ 2:22 pm
เห็นในรูปแล้ว อยากไปที่นี้จัง ได้ไปนั่งอ่านหนังสือในห้องสมุดที่นั่นก็ยังดี
Comment by NasiDakhae — September 7, 2006 @ 3:24 pm
เข้ามาอ่านแล้วนะพี่
เป็นห้องสมุดที่ดูทรงพลังดีจริง ๆ
Comment by ShadowServant — September 7, 2006 @ 5:38 pm
อ่า...อ่านต่อแล้วครับ
ว่าแต่อินเดียในจินตนาการของผมห้องสมุดไม่สวยขนาดนี้นะ
Comment by ShadowServant — September 7, 2006 @ 5:59 pm
ตอนฉันเป็นเด็กฉันเหงามากเลยนะ ฉันนั่งมองเพื่อนรุ่นราวคราวเดียวกัน แต่งตัวหิ้วกระเป๋าไปโรงเรียน ส่วนฉันต้องไปช่วยพ่อแม่เก็บน้ำยางพารา ฉันเป็นพี่คนโตพ่อแม่บอกว่าคนที่เกิดเป็นพี่ต้องสละสิทธิ์ให้น้อง ๆ ไปเรียน น้องฉันมี 11 คน คงจะมีมากกว่านี้ หากแม่ของฉันสุขภาพสมบูรณ์และไม่แท้งน้องคนที่ 12 และ 13 ไป น้อง ๆ ได้สอนให้ฉันได้อ่านหนังสือกอไก่ และหัดผสมคำง่าย ๆ ได้ หลังจากเก็บน้ำยางพาราฉันมักหลบพ่อแม่ไปอ่านหนังสือการ์ตูน ที่ศาลาริมทางประจำหมูบ้าน ที่นั่นมีหนังสือขาด ๆ เก่า ๆ ที่มีผู้ใจบุญบริจาคมาให้ หนังสือที่ฉันประทับใจที่สุดก็พวกศาลาพักใจ คู่สร้างคู่สม หนังสือดารา อ่านแล้วฉันก็มีความใฝ่ฝันจะเป็นดารากับเขาบ้าง
บ้านของฉันไม่มีไฟฟ้าใช้หรอกนะ เพราะมันอยู่ในสวนยางพารา และเราก็ไม่มีเงินที่จะจ่ายค่าเสาไฟฟ้าได้ วันนึงมีครูการประถมเข้ามาสำรวจจำนวนนักเรียนที่จะต้องเข้าเรียน เขาแปลกใจที่ฉันอายุ 12 ปีแล้ว แต่ยังไม่ได้เข้าเรียนเลย แม่บอกครูคนนั้นว่าฉันยังไม่มีชื่อในทะเบียนบ้าน วัน เดือน ปี เกิดแม่ฉันก็จำไม่ได้เพราะแม่ฉันก็ไม่เคยเรียนหนังสือมาเลย ส่วนพ่ออ่านหนังสือออกได้บ้างเล็กน้อย เพราะเคยอาศัยอยู่ที่วัดมาก่อน ครูผู้ใจดีพาพ่อแม่ฉันไปแจ้งการเกิดของฉัน โดยแจ้งวัน เดือน ปีเกิด สวมรอยน้องคนที่ 12 ที่เสียชีวิตไป ฉันเป็นพี่สาวคนโตของน้อง แต่อายุน้อยที่สุดในบ้าน ตลกดีนะ
โชคดีอีกแล้วนับจากฉันมีชื่อในทะเบียนบ้าน ฉันไปเข้าเรียนที่ กศน. จนจบ ป.6 ครูชมฉันว่าเป็นเด็กฉลาด แต่ทำไมหน้าแก่ไม่สมอายุเลย ฉันไม่กล้าบอกความจริงหรอกนะ ปล่อยไว้อย่างนี้แหละ ที่โรงเรียนครูมอบหมายให้ฉันทำความสะอาดห้องคอมพิวเตอร์ และสอนให้ฉันช่วยพิมพ์หนังสือให้บ้าง บางครั้งเห็นครูเปิดอินเตอร์เน็ต มีภาพดาราสวย ๆ มากมาย ฉันพยายามจดจำไว้ เมื่อไม่มีใครอยู่ฉันก็เปิดดูบ้าง บางเว็บฉันเห็นมีกลอนเขียนเกี่ยวกับเรื่องรัก ๆ ด้วย ฉันชอบนะ จำได้ว่าครูก็เคยเขียนกลอนสอนพวกนักศึกษา ฉันก็เลยลอกของครูมาลงบ้าง เอ๊ะครูกำลังมานี่นาฉันต้องไปกวาดขยะ ล้างจาน และก็ตัดหญ้าข้างโรงเรียนก่อนนะ บาย ๆ
Comment by แหวน — September 8, 2006 @ 5:05 am
วันนี้ไม่ต้องจ่ายดอกเบี้ยแล้วค่ะ
Comment by แหวน — September 8, 2006 @ 5:08 am
15:05 น. ณ ห้องสมุด ม.ศิลปากร (วังท่าพระ)
...
...
...
ว่างๆ ลองเชิญมาที่นี่ดูบ้างน่ะท่าน อีกหนึ่งห้องสมุดทีอยากแนะนำ ..
)
จำได้ว่าครั้งแรกกับการเข้ามาที่นี่ แอบตื่นตาตื่นใจเล็กๆ
(จริงๆ ก็ไม่เล็ก แต่เก็บอาการ..
ตื่นเต้นกับ “ห้องสมุดภาพ” (ตั้งชื่อเอง)
หนังสือมากมายที่แค่มอง ก็เข้าใจ มากกว่าอ่าน ...
...
คงสบายดีน่ะท่าน...
...
Comment by Nisss...((Re__eN)) — September 8, 2006 @ 8:32 am
สุดยอด
:
เห็นแล้ว อึ้ง จริงๆ
Comment by indy_box2 — September 8, 2006 @ 11:19 am
เริ่ดสะแมนแตน ขอใช้คำโบราณคร่ำครึนี่หน่อย อยากไปเที่ยวอยากสัมผัสอยากลูบคลำ
โอ้ ละหนอ เมื่อไหร่นะเมืองไทยจะมีห้องสมุดที่เต็มไปด้วยหนังสืออย่างนั้นบ้างงงงงงงงงง
Comment by มะลิ — September 8, 2006 @ 11:30 am
จ๊าบมากกวีหนุ่ม
ห้องสมุดในภาพ
RIJKMUSEUM AMSTERDAM
เห็นแล้วน่าไปนั่งอ่านหนังสือจริงๆ
Comment by gyunwin — September 8, 2006 @ 4:46 pm
BIBLIOTECA DE LA REAL ACADEMIA DE LA LENGUA MADRID
เหมืนห้องสมุดที่บ้านผมเลยนะ O_O
Comment by เด็กชายเจ้าน้ำตา — September 9, 2006 @ 2:47 pm
wow!
Comment by w — September 10, 2006 @ 10:22 pm
อลังการงานสร้างจริงๆ เลยน้องชาย
Comment by อธิชา — September 11, 2006 @ 5:16 am
อยากไปเยี่ยมสักครั้งนึง
Comment by abdulmalik — September 11, 2006 @ 5:38 am
มาลองมองชีวิตบังในมุมของกวีบ้าง อยากรู้ว่าจะเป็นแบบไหน
หายหน้าไปอยู่เสียที่ไหน ถามคนหนุ่มที่ทำงานอิสลามก็ไม่ได้ข่าว เป็นห่วง
Comment by abd... — February 17, 2008 @ 3:42 pm